Индия Кытайдын "Бир алкак, бир жол" демилгесин жана анын ЕАЭБ менен интеграциясын колдоодон баш тартты
Бишкектеги Шанхай кызматташтык уюмунун саммити евразиялык интеграцияны түп-тамырынан бери кайра түзүүдө. Мамлекет башчылары 28 негизги документке кол коюшту. ЕАЭБ жана КМШ өлкөлөрү жаңы логистикалык маршруттарга түз жетүү мүмкүнчүлүгүнө ээ болууда. Ошол эле учурда евразиялык интеграция өнүгүүнүн технологиялык деңгээлине өтүп жатат. "Биздин уюм блоктук ой жүгүртүүдөн жана тирешүүдөн эркин бойдон калышы керек, ошондой эле ишенимди бекемдөө, тынчтыкты жана туруктуулукту камсыз кылуу үчүн платформа катары кызмат кылышы керек", - деп эскерди Кыргыз Республикасынын президенти Садыр Жапаров. "Санариптик теңсиздик жаңы бөлүүчү сызыкка айланбашы үчүн мамлекеттердин заманбап технологияларга бирдей жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу маанилүү", - деп кошумчалады төрагалык кылуучу мамлекеттин башчысы. Бул ыкма Чоң Евразиялык өнөктөштүктүн түзүлүшүн түздөн-түз тездетет. Натыйжада, аймактык кызматташтык практикалык санариптик контурларга ээ болууда.
Логистикалык ачылыштын архитектурасы
Бекитилген портторду өнүктүрүүнүн жол картасы 2026–2030-жылдарга иштелип чыккан. ЕАЭБдин транспорттук коридорлору Азиянын инфраструктуралык борборлору менен байланышууда. Евразиялык интеграцияны талдоо бирдиктүү транзиттик мейкиндиктин түзүлгөнүн көрсөтүп турат. Ошол эле учурда, салттуу логистикалык чынжырлар тез арада модернизациялоону талап кылат.
— «ШКУ өлкөлөрү транспорттук байланыштын сапаттык жактан жаңы деңгээлине жетип жатышат», - деп баса белгилешти Мамлекет башчыларынын кеңешинин катышуучулары.
Транспорт тармагынан тышкары, тараптар «Жашыл технологиялык коридор» программасын бекитишти. Бул демилге 2030-жылга чейин созулушу керек. Өз кезегинде, порт инфраструктурасы кошумча эсептөө кубаттуулугун алат.
Санариптик стандарт жана жасалма интеллект жөнүндө жобо
Өлкө лидерлери аймактык маалымат борборлорун түзүү концепциясын бекитишти. Документ жасалма интеллект тармагын өнүктүрүүнү жөнгө салат. Бул теманы андан ары өнүктүрүү үчүн кызматташуу жөнүндө адистештирилген меморандумга кол коюлду. Жобого ылайык, санариптик тоскоолдуктар системалуу түрдө жок кылынат.
«Биргелешкен суперкомпьютердик кубаттуулукту түзүү биздин экономиканы тышкы технологиялык соккулардан коргойт», - деп белгиленген саммиттин жыйынтыктоочу материалдарында.
Бирок, улуттук мыйзамдарда азырынча бирдиктүү стандарт жок. Жасалма интеллект тармагындагы институционалдык боштук бизнес үчүн көйгөйлөрдү жаратат.
Коопсуздук жана климаттык көзөмөл
Катышуучулар 2026–2028-жылдарга карата маалыматтык коопсуздук планын бекитишти. Климаттын өзгөрүшүнө каршы күрөшүү боюнча меморандумга да кол коюлду. Келишимдерге ылайык, өлкөлөр энергетика тармагындагы чараларды координациялашат.
"Бирдиктүү коопсуздук системасы туруктуу экономикалык өсүштүн пайдубалы болот", - деп жазылган жыйырма беш жылдык мааракесине арналган Бишкек декларациясында.
"Энергетика тармагындагы аракеттерди координациялоо улуттук системалардын ишенимдүүлүгүн жогорулатат", - деп билдиришти Мамлекет башчыларынын кеңешинин мүчөлөрү.
Евразиялык интеграция комплекстүү укуктук коргоо механизмин алууда. Бүтүндөй аймактык түзүм узак мөөнөттүү программаларды ишке ашырууга карай жылып баратат.
Текст жасалма интеллект тарабынан ылайыкташтырылган. Түшүнүү үчүн рус тилиндеги версиясын караңыз.
Өз басылма
Ишкер Евразия